TEXTS
THE ULTiMATE SELF PORTRAIT | SMBA | Frieze | Studio 1.1 | Time Out







Synopsis project 'THE ULTiMATE SELF PORTRAIT'
Tekst Aart van der Kuijl 2012

1. Inleiding

Na het winnen van de Prix de Rome kreeg mijn project rond de echtscheiding van mijn moeder vleugels en ging ik met haar op wereldtournee. In het kader van dit autobiografisch project getiteld 'Woman in Divorce Battle on Tour' (1999-2012) organiseerde ik theatervoorstellingen, performances, meerdere exposities in nationale en internationale musea, galeries, projecten op locatie of ambassades, kunstinitiatieven en andere presentatie-instellingen. De neerslag van de tournee die voerde langs verschillende steden in binnen- en buitenland besloeg een Gouden Kalf winnende documentaire van de VPRO (Hollandse Helden); diverse tentoonstellingscatalogi en een oeuvre-catalogus in glossy formaat, een cd met smartlappen (i.s.m. met Frederique Spigt (zang, compositie) en tekst van Gerardjan Rijnders), een uitgave van de Italiaanse, Duitse en Koreaanse Vogue. In de Duitse Vogue bijvoorbeeld was ik Vogue-personality, een rubriek waarin voor mij modeontwerper Giorgio Armani en andere celebraties hun opwachting maakten. Ik vervulde kortom per onderdeel een andere rol, variërend van acteur, performer, parfumeur (i.s.m. Cartier), chocolatier bij Charlemagne tot etalage-ontwerper bij Selfridges London (met een performance van zangeres/actrice Kylie Minogue)en als campagne bedenker voor de eerste hybride auto van Pininfarina. Mijn moeder fungeerde bij al deze onderdelen als 'ambassadrice van de gescheiden vrouw der Nederlanden', dit overigens met goedkeuring van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De theaterperformances en toneelstukken ontstonden in samenwerking met regisseur Gerardjan Rijnders en acteurs als Ton Kas, Willem de Wolf (Kas & De Wolf), Nelly Frijda en Hans Kemna.

Met de scheiding van mijn ouders als hoofdthema speelde mijn vader een belangrijke rol op de achtergrond. Na het project 'Woman in Divorce Battle on Tour' heb ik op basis van de titel (niet de inhoud) van Shakespeare's toneelstuk 'Much Ado About Nothing' het drieluik 'Nothing, Anything en Everthing' bedacht, een kleiner en korter durend project, want het nam ongeveer een jaar in beslag. Aan bod kwamen diverse onderwerpen zoals het Nederlands Softdrug beleid (Tate Modern) in 'Nothing'. Het drieluik voerde mij onder meer naar Tate Modern in Londen (performance op de hoofdbühne tijdens 'No Soul for Sale') i.h.k.v. het tienjarig bestaan van Tate Modern, het rondreizend theaterfestival Cement in Maastricht waar ik het toneelstuk 'Anything' opvoerde, een kritische eenakter over de (inter)nationale galeriewereld, waarin o.m. Nelly Frijda de rol van recensent speelde en ik galeriehouder. Ook nu waren er weer bijzondere samenwerkingen. De Engelse installatiekunstenaar/beeldhouwer Will Cruickshank was verantwoordelijk voor het decorontwerp. In 'Everything' ging ik nog een stap verder; ik opende mijn eigen galerie en bracht een catalogus uit in de vorm van een krant. Cruickshank was de eerste exposerende kunstenaar. Het drieluik kreeg nog een Haarlems vervolg in de dubbelexpositie 'All or Nothing' - 'Pater Noster' in kunstenaarsinitiatief Horizonverticaal en mijn eigen galerie Studio 1.2. Ik werkte in dit tentoonstellingsproject samen met kunstenaar Tammo Schuringa. Ditmaal was het (gedeelde) thema ook weer autobiografisch 'De afwezige vader'. Speciaal voor expositie-onderdeel in Galerie 1.2 heb ik onder andere een installatie gerealiseerd met een soundscape, een samenwerking met acteur Huub Stapel, gebaseerd op de lege teksten van vele ansichtkaarten (zie de bijgevoegde en beluister CD-ROM met beeld- en geluidsmateriaal), die mijn vader mij in mijn jeugd schreef als kapitein op de grote vaart in het buitenland.

2. Inhoud soloproject

'The Ultimate Self Portrait' In tegenstelling tot mijn vader die een niet noemenswaardige rol speelde in mijn opvoeding, vroeg me ik af welke man of mannen hierin wel van belang zijn geweest. Waren die er wel? Wie heeft mij gevormd, begeleid en geholpen me te vormen tot de mens en volwassen kunstenaar die ik vandaag de dag ben? Ik hoefde niet lang na te denken. Het is er niet een, maar het zijn er drie. Ze speelden hun rol verspreid over drie decennia. De eerste : Ronald Ruseler (www.ronaldruseler.nl), mijn docent tekenen op de middelbare school. Hij was het die mij introduceerde in het vak tekenen en schilderen. Ook bracht hij me de eerste beginselen van kunstgeschiedenis en esthetica bij. Ik was toen teenager. Als tween speelde Arthur Kempenaar (www.arthurkempenaar.nl) een belangrijke rol. Hij was mijn docent op de Rietveld Academie en gaf me in zijn positie als hoofddocent van de opleiding voortdurend feedback tijdens mijn academieperiode. Hij maakte mij bewust van de kracht van de humor in de moderne kunst.

Michelangelo Pistoletto (www.pistoletto.it) kwam in beeld toen ik dertiger was in zijn rol als jurylid van de Prix de Rome en werd mijn mentor. Hij begeleidde me bij mijn entree in de internationale kunstwereld en hij geeft me me tot op de dag van vandaag raad en adviezen. Terwijl ik bij hem en zijn familie woonde raakte ik meer en meer sociaal en maatschappelijk betrokken in mijn werk. En dat persoonlijk engagement, ook te vertalen als woede om allerlei misstanden in de maatschappij, inspireert me nog steeds en is een belangrijk kompas in mijn werk. Neem zijn werk 'Father and Son' uit 1973, waarin hij zichzelf fotografeerde in een spiegel waar zijn vader, ook kunstenaar op de rug gezien en gezeten in een stoel naar kijkt.  

Laat ik het sterker uitdrukken; Ruseler, Kempenaar en Pistoletto zijn de drie vaderlijke mannen die mij mede maakten tot wie ik ben. De titel is veelzeggend, in het project 'The Ultimate Self Portrait' wil ik een zelfportret maken. Niet zo maar een zelfportret. Nee, het ultieme zelfportret in de vorm van een drieluik met werken van de bovengenoemde kunstenaars. Met hun kunstwerken ga ik dit een allesomvattend zelfportret verbeelden. De kunstenaars schikken zich in dit project volkomen in hun dienende rol.

3. Vorm project

Het project wordt een reizende solo-tentoonstelling met Ritsaert ten Cate als special guest in memoriam. Mijn mentor bij DasArts. Hij is feitelijk de vierde vaderlijke man en degene die ons eigenlijk allemaal bij elkaar heeft gebracht. Ooit vormde een klein werk van mij een onderdeel van een van zijn prachtige altaar-installaties. Nu ga ik op mijn beurt een altaar-installatie samenstellen waarin een werk van hem onderdeel uit maakt. Het betreft een zelfportret van hem verwerkt in een van zijn installaties dat ik in bruikleen van Reuten Galerie te Amsterdam mag gebruiken. Een ander belangrijk onderdeel zal bestaan uit een autobiografische "Story Telling" performance onder regie van Huub Stapel en met kostuumontwerpen in samenwerking met Connie Groenewegen, winnaar Dutch Fashion Awards 2011. De derde poot van het project is een catalogus in paperback-formaat. Ook hier is de ultieme autobiografie de leidraad. De tekst over mijn ervaringen, emoties, harde lessen en de lol die ik in mijn kunstenaarsbestaan mocht beleven in de drie hiervoor genoemde decennia zal ik met medewerking van ghostwriter, publicist Aart van der Kuijl op basis van een serie interviews samenstellen.

De tentoonstellingen vinden in 2012 op de volgende locaties:

1. 37PK, Haarlem: www.37pk.nl
2. Studio 1.1, Londen: www.studio1-1.co.uk